دفتر پیشگیری از اعتیاد

              فعالیت های دفتر اعتیاد سازمان بهزیستی فارس

 

الف - بخش درمان دفتر پیشگیری واموراعتیاد

 

1-      مراکز سرپایی درمان اعتیاد

هدف برنامه:

  • کاهش بروز اعتیاد
  • کاهش شیوع اعتیاد
  • کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد

 

دراین مراکز  سم زدایی  ودرمان نگهدارنده  انجام می شود.بیمار بامراجعه به مراکز درمانی دولتی یاخصوصی درصورتی که قصدسم زدایی داشته باشد باروش های درمانی کلونیدین،متادون وبوپره نورفین سم زدایی می شود. دربرتامه سم زدایی بیمار بیست ویک روز  تحت نظارت   میباشدو خدمات پزشکی،پرستاری،مددکاری وروانشناسی  به وی ارایه می شود. هم چنین  دراین مدت خانواده بیمارآموزش هایی درزمینه درمان اعتیاد وکاهش آسیب می بیند پس از سم زدایی بیمار به مدت دوازده هفته درکلاس های گروه درمانی شرکت می نماید.

درمان نگهدارنده:

تعدادی ازبیماران پس از سم زدایی چون احتمال لغزش آن ها زیاد است تحت درمان نگهدارنده با نالتروکسان  قرار          می گیرند.

اما عده ای دیگر چون سابقه سم زدایی زیاد یامسایل دیگری دارند به جای سم زدایی دردرمان نگه دارنده بامتادون یا بوپره نورفین قرار می گیرند.

 

این استان دارای 33 مرکزخصوصی سرپایی ویک مرکز دولتی سرپایی درمان اعتیاد میباشد

 

2-      مرکز بستری درمان اعتیاد

درمراکز بستری بیمار تمام خدمات ارایه شده دردرمان سم زدایی به صورت بستری  دریافت می دارد.

هدف برنامه:

هدف كلي : 

·         کاهش بروز اعتیاد

·         کاهش شیوع اعتیاد

·         کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد

اهداف اختصاصي :

  • تقویت عوامل محافظتی در برابر اعتیاد و عوارض آن
  • تضعیف عوامل مخاطره آمیز ابتلا به اعتیاد و عوارض آن
  • فراهم آوردن امکان دسترسی معتادان به خدمات درمانی و بازتوانی استاندارد

هم اکنون یک مرکز بستری خصوصی درشهرستان شیراز  تحت نظارت سازمان بهزیستی درحال فعالیت می باشد.

 

 

 

 

 

3-      مرکز اجتماع درمان مدار(TC )

اجتماع درمان مدار محیط نظامدار ی را برای افراد فراهم می آورد وفرآیند درمان دراین محیط، تعاملی ازمداخله های درمانی وتغییرات رفتاری است که شامل برنامه های روزانه ،متشکل از فعالیت های ساختاریافته وروابط  اجتماعی است.

درواقع رویکردی اجتماعی است که ازطریق به وجود آمدن تغییرات کلی درشیوه زندگی فرد به وی امکان طی طریق بهبودی رامی دهد .این برنامه برخودیاری ،رشدفردی وحمایت هم گروه ها وایجاد معنویت درمرکز تاکید دارد.

اصول اساسی  زیر دراجتماع درمان مدار موردتوجه قرار می گیرند:

-       پرهیز ازسوء مصرف مواد

-       پرهیز ازرفتارجنسی بادیگران

-       پرهیزازخشونت

-       جداشدن اززندگی روزمره

-       باور به لزوم کمک گرفتن وکمک کردن به دیگران

-       باوربه لزوم یادگیری زندگی سالم اجتماعی

-       باوربه تلاش برای تقویت مهربانی،صداقت،مسوولیت پذیری،نظم

-       غییرگام به گام

-       احترام به خودودیگران

-       تغییرازطریق مشارکت،فعالیت،کنکاش درخود

-       وجودقوانین وسلسله مراتب

این استان دارای یک مرکز TC می باشد که به صورت خصوصی اداره می گردد.

4-      مراکز اقامتی میان مدت

رویکرداصلی مراکز اقامتی میان مدت برمشارکت های گروه های همتا وخودیار(معتادان بهبودیافته)متمرکزاست وخدمات آن توسط معتادان بهبودیافته ارایه می شود.

هدف برنامه:

هدف كلي : 

-        کاهش بروز اعتیاد

-        کاهش شیوع اعتیاد

-        کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد

اهداف اختصاصي :

  • تقویت عوامل محافظتی در برابر اعتیاد و عوارض آن
  • تضعیف عوامل مخاطره آمیز ابتلا به اعتیاد و عوارض آن
  • فراهم آوردن امکان دسترسی معتادان به خدمات درمانی و بازتوانی استاندارد

 

هم اکنون 10 مرکز اقامتی میان مدت  دارای مجوز ازسازمان بهزیستی  مشغول ارایه خدمات می باشند.

 

 

 

5-عنوان برنامه:  حمایت اجتماعی از معتادان و خانواده های در معرض خطر

هدف برنامه:

هدف كلي :

کاهش بروز اعتیاد

اهداف اختصاصي :

·         افزایش ماندگاری در درمان

·         کاهش عوارض مصرف مواد

 

·  در بحث درمان و بازتوانی اعتیاد، حمایت اجتماعی از معتادان حین و بعد از درمان در ماندگاری آنان در درمان و بهبود موثر است. به همین منظور این سازمان در ردیف های اعتباری خود مبلغی را به عنوان یارانه درمان اعتیاد در نظر گرفته است.

 

ب- پیشگیری

 طرح پیشگیری اجتماع محورCB از اعتیاد در محله

       طرح پیشگیری اجتماع محور از اعتیاد با هدف توانمند سازی مردم برای کنترل عوامل موثر بر سلامتی شان از سال 81 در دستور کار سازمان بهزیستی قرار گرفت . در این برنامه اجتماعات کوچک community) ) و مشارکت مردم موضوع مطالعه گرایش جدیدی به نام برنامه های اجتماع محور شد . به این ترتیب که افراد اجتماع در تمام مراحل برنامه ( نیاز سنجی اولویت بندی ،برنامه ریزی ، اجرا و ارزشیابی برنامه ) مشارکت فعال دارند .

تعریف واژه ها :

1-  ارتقاء سلامت روان

حالتی از آسایش هیجانی و رفاه اجتماعی است که در آن فرد به توانایی خود پی می برد ، با فشارهای روانی متعارف زندگی مدارا می کند و با بهره مند و به گونه ای مثمر ثمر کار می کند و قادر است در محیط خود نقش ایفا کند .

2-  مشارکت :

به معنی وجود انگیره در تمام افراد برای طراحی ، اجرا ، ارزیابی یک فعالیت است .

3-  آموزش مشارکتی

در این شیوه گروهی از آموزش گیرندگان فعالانه در امر آموزش خود درگیر شده و با ایجاد فضایی مطلوب برای هم آموزی خودشان ( با کمک متخصصان ) روند آموزش ها را هدایت و نتایج را ارزیابی می کنند .

4-  تسهیل گر

فردی است که ضمن آشنایی با اجتماع کوچک و تعاملات و ساختار آن ، با دانش لازم برای ثاثیر گذاری بر اجتماعات کوچک و حرکت دادن آن به سوی جاده سلامتی آشناست .

اهداف :

1-افزایش سطح آگاهی ، نگرش و رفتار افراد محل درباره رفتارهای پرخطر و آسیب اجتماعی

2- کاهش عوامل مخاطره آمیز

3- افزایش عوامل محافظتی

5-  توانمند سازی گروههای محلی در مواجهه با آسیب های اجتماعی

6-  بالا بردن مشارکت افراد محل در امور فرهنگی و رفاهی اجتماعی محل

چگونگی کار در اجتماع کوچک :

گام اول : ارزیابی نیازها

گام دوم: جمع آوری اطلاعات

گام سوم : تعیین اولویت ها

گام چهارم : ارزیابی منابع ( تعیین منابع داخلی و خارجی و شناسایی نهادهای سرمایه گذار)

گام پنجم : اجرای طرح

گام ششم : ارزیابی فرآیند ( ارزشیابی مستمر برنامه )

گام هفتم : ارزیابی برآمد ( میزان دستیابی به اصل برنامه و اهداف فرعی)

مراحل انجام برنامه مشارکتی محله محور :

1-  انتخاب محل اجرای طرح

2-  انتخاب رابط محل

3-  تعیین وضعیت محل هدف

4-  تشکیل تیم پیشگیری و عضو گیری براساس روحیه مشارکتی و داوطلب بودن اعضا

5-  آگاه سازی افراد محل

6-  شناسایی و ارزیابی منابع

7-  سنجش نیازهای واقعی و اولویت بندی آن ها

8-  تعریف اهداف

9-  طراحی و اجرای مناسب فعالیت با بسیج منابع موجود ( پروژه نویسی )

10-                     اجرای برنامه

11-                     حصول نتیجه

12-پایش و ارزیابی برنامه

13-بازطراحی برنامه

شایان ذکر است که هم اکنون در استان فارس :

52 محله شهری

19 محله روستایی

71 تعداد کل

تحت پوشش برنامه های اجتماع محور از اعتیاد هستند .

 

 

عنوان برنامه:  پیشگیری از اعتیاد( محیط های کار)

هدف برنامه:

هدف كلي :

کاهش بروز اعتیاد

اهداف اختصاصي :

·         افزایش عوامل محافظ در برابر اعتیاد

·         کاهش عوامل خطر در برابر اعتیاد

3-شاخص:  تعداد تيم و تعداد جمعيت تحت پوشش  

 

برنامه پیشگیری اجتماع محور از اعتیاد از سال 1381 با سیاست تمرکززدایی و با هدف مشارکت دو طرفه مردم و مسوولان شروع شد. در این فعالیت، مردم با درنظر گرفتن فرهنگ بومی و با تسهیلگری کارشناسان بهزیستی، پروژههایی را در سه محیط آموزشی (مهدهای کودک)، محلات شهری و روستایی و محیطهای کار و نظامی تدوین مینمایند و توسط اعضای تیمها به اجرا درمیآید. در این برنامه از منابع دولتی و غیردولتی موجود (خیرین، خودیاری، انجمنهای محلی و ....) استفاده میشود.

در برنامههاي پیشگیری از اعتیاد در محیط های کار از مشارکت مدیران، مسئولین و کارکنان برای برنامهریزی و اجرای برنامهها و افزایش سطح سلامت استفاده میشود. در حال حاضر «برنامة جامع مصونسازي محيطهاي كاري از اعتیاد» در کشور در حال اجرا ميباشد

هم اکنون  برنامه پیشگیر ی جتماع محورازاعتیاد در 25   محیط  کاری درسطح استان درحال اجرا میباشد که شامل 20 محیط اداری و 5 محیط نظامی میباشد.

 

 

 

 

پ - فعالیت های کاهش آسیب معاونت پیشگیری

 

تعاریف و مفاهیم

- کاهش آسیب عبارت است از سیاست ها یا فعالیت هایی که به منظور کاهش  عوارض بهداشتی ، اجتماعی و اقتصادی مصرف مواد و رفتارهای پر خطر طراحی و اجرا می گردد.

- مرکز گذری (DIC ): مکانی است که به معتادان با رفتارهای پر خطر ، خدمات کاهش آسیب مانند سرنگ ،کاندوم ،پد الکلی ، ملاقه وسایل پانسمان،وسایل بهداشتی و یک وعده غذای گرم ارایه می نماید .

- مرکز سرپناه (shelter ) مکانی است که بمنظور کاهش آسیب و برای اسکان موقت و شبانه معتادان با رفتارهای پر خطر و بی خانمان راه اندازی می شود

- تیم امداد رسانی سیار (Out reach ) تیمی  است حداقل دو نفره که به معتادانی که خود به مراکز مراجعه نمی کنند خدمات آموزشی و کاهش آسیب ارایه می کنند این تیم به معتادان پر خطر در مکان های تجمع آن ها حضور می یابد و وسایل بهداشتی به آن ها ارایه می کند .

- مددیار : فرد بهبود یافته ای است که پس از طی دوره های آموزشی لازم در مرکز گذری و یا به عنوان تیم امداد رسان سیار خدمات کاهش آسیب را زیر نظر مسوول مرکز ارایه می دهد .

- مصرف کننده مواد دارای رفتار پر خطر : کسانی هستند که علاوه بر مصرف مواد رفتارهایی دارند که احتمال انتقال ویروس HIV و( سایر بیماری های منتقله از راه خون ) را به آنان افزایش می دهد . از جمله ارتباطات جنسی پر مخاطره یا تزریق مواد .

- مصرف کنندگان مواد بی خانمان : کسانی هستند که علاوه بر مصرف مواد در هیچ یک از شهرها و روستاهای کشور محلی برای سکونت ندارند و در پارک ها زیر پل ها خیابان ها و ... زندگی می کنند .

- افراد بهبود یافته : کسانی هستند که پیشتر مواد مصرف می کرده اند وهم اکنون حداقل 6 ماه پاک می باشند و یا حداقل 6 ماه تحت درمان نگه دارنده با متادون هستند و هیچ رفتار پر خطری ندارند .

- گروه هم سان یا همتا یا خودکار : افراد بهبود یافته ای هستند که تمایل دارند خدمات آموزشی و کاهش آسیب را به معتادان ارایه نمایند .

مرکز مشاوره و آزمایش خود خواسته (VCT   )

فرایندی است که افراد از طریق مشاوره و دریافت اطلاعاتی در مورد رفتارهای پر خطر و بیماری ایدز به طور آگاهانه در مورد انجام آزمایش HIV تصمیم می گیرد و مراحل آن شامل انجام مشاوره پیش از آزمایش انجام آزمایش و مشاوره پس از آزمایش است .

 

نشانی  مراکز گذری شهرستان شیراز :

1-  مرکز گذری شماره یک دورازه شاه داعی ا.... امام زاده ابراهیم قراول خانه .

2-  مرکز گذری شماره 2 دروازه کازرون بازارچه حاج زینل کوچه مسجد امام علی

3-  مرکز گذری شماره 3 دروازه اصفهان کوچه سید ذوالفقار

4-  مرکز گذری شماره 4 : سعدی گود گل کنان محله بردجی ها کوچه شهید خلیفه آخر کوچه

5-  مرکز گذری شماره 5 : احمدی جنوبی دباغی مرکز پیام رهایی

نشانی مراکز سرپناه شبانه شیراز

1-  دروازه کازرون بازارچه حاج زینل جنب مسجد امام علی

2-  دروازه اصفهان سید ذوالفقار

3-  محله بیات جنب مرکز گذری دانشگاه

 

 

 

تیم های امداد رسان سیار در اکثر محله های پر آسیب که معتادان درای رفتارهای پر خطر وجوددارند خدمات بهداشتی از قبیل سرنگ کاندوم پنبه الکل فیلتر ملاقه و ست پانسمان برای زخم های روباز و عفونی ارایه می دهند و سرنگ های مستعمل آن ها جمع آوری          می گردد.

نشانی  مرکز مشاوره و آزمایش داوطلبانه (  VCT )

کوی زهرا کنار ثبت احوال اداره بهزیستی شهرستان شیراز .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کليه حقوق برای اداره کل بهزیستی استان فارس محفوظ ميباشد طراحی و تولید توسط شرکت عامل سیستم